Op 13 oktober j.l. marcheerden zo’n 200 vertegenwoordigers van Inheemse Volken naar het ministerie van Justitie in Brasilia.
Ze droegen gezamenlijk een document ter grootte van een volleybalveld en een opblaasbare pen van 5 meter lengte. Dit om president Lula te vragen b.g.v. de komende VN-klimaatconferentie COP30 de afbakening van 104 inheemse grondgebieden te voltooien. 
Als voorbereiding op de conferentie in de Noordelijke Amazonestad Belém vinden er in de hoofdstad Brasilia meerdere bijeenkomsten plaats. Zo ook een PréCOP speciaal voor Inheemse Volken wereldwijd. De APIB, het Samenwerkingsverband van Inheemse Volken van Brazilië, heeft er zijn eisenprogramma al voor klaar.
Zij stellen:
Brazilië heeft al een concrete, onmiddellijke klimaatoplossing in handen die niet afhankelijk is van internationale onderhandelingen: de afbakening van 104 inheemse gronden die slechts wachten op de laatste fasen – 37 zijn afhankelijk van de minister van Justitie en 67 van de handtekening van de president.
Als Lula bij deze COP30 verder gaat met deze afbakeningen, kan hij een campagnebelofte van de verkiezingen waarmaken en een historische erfenis van gerechtigheid en klimaatbescherming achterlaten, waarbij de Amazone en de Inheemse Volken centraal staan.
De APIB is bezig met de campagne “Het Antwoord Komt van Ons”, een demarcatie campagne, die geholpen door een Avaazpetitie al meer dan een miljoen handtekeningen heeft verzameld. De petitie vraagt Lula om nieuwe afbakeningen aan te kondigen voor of tijdens COP30. Dit jaar lanceerde de APIB, een klimaatbijdrage die door de Volken zelf is opgebouwd en die voorstelt om de bescherming van territoria, kennis en manieren van leven op te nemen als onderdeel van de officiële doelen van Brazilië in de Overeenkomst van Parijs.
Strijd om grond ook bij Hooggerechtshof
Het gevecht om erkenning van grondrechten speelt zich ook af voor de rechtbank.
Sinds jaren hebben grootgrondbezitters en de agro-industrie veel invloed binnen het parlement en hebben daar wetten en besluiten weten door te voeren die de rechten op grond van de Inheemse Volken en het milieu zwaar dreigen aan te tasten.
Maar deze gaan, zo heeft het Hooggerechtshof al uitgesproken, in tegen de bepalingen in de Grondwet van Brazilië. Dit betekent echter niet het einde van het gevecht. De strijd gaat elke dag verder. De belangen zijn aan beide kanten groot.
Zo waren voor de tweede week op rij begin oktober inheemse leiders in Brasilia om te eisen dat het Federale Hooggerechtshof het vonnis dat betrekking heeft op inheemse grondwettelijke rechten afrondt en de nieuwe wet definitief als ongrondwettig verklaart.
Meer dan 100 leiders van 20 volken uit de verschillende deelstaten namen deel.
Er waren bijeenkomsten met organisaties op het gebied van Mensenrechten (o.a. van de VN), milieu, met ambassademedewerkers, regeringsvertegenwoordigers enz.
De Inheemse leiders boden de rechters een gezamenlijke brief aan.
Waaruit:
“Wij zijn in Brasilia om de situatie van extreme onveiligheid aan de kaak te stellen die we ervaren terwijl we tientallen jaren wachten op de afbakening en bescherming van onze gebieden”. De leiders hekelen de traagheid van de staat bij het afbakenen van zijn territoria, bij invasies, ontbossing, branden en vergiftiging van rivieren en lucht. Een dergelijk scenario heeft geleid tot een toename van schendingen en conflicten op hun grondgebied.
“De grootgrondbezitter bevindt zich op ons grondgebied. Wij moeten toestemming vragen om ons eigen grondgebied te betreden. Wij, de eigenaren van het gebied, hebben moeten vragen om ons grondgebied binnen te mogen gaan”, herhaalt Francimar Kujubin, een inheemse leider uit Rondônia .
”En de politie, als wij een beroep doen om bescherming, valt ons aan en maakt geen onderscheid tussen een oude man, een kind of een vrouw. In plaats van de gewapende bende te arresteren die op ons schiet, arresteert de politie ons”.
Ten slotte herinneren de inheemse volken in deze brief de ministers van het Hooggerechtshof en de samenleving als geheel eraan: “over onze rechten kan niet worden onderhandeld, ze moeten door iedereen worden gerespecteerd”.
Voor meer informatie: